صفحه اصلی
مهندسی مکانیک
کلاسهای دپارتمان
آزمونهای آزمایشی
منابع و مشاوره
سوالات متداول
دانلود رایگان
نمایندگی ها
سبد خرید
درباره ما
   مکاترونیک

 

گرایش مکاترونیک


همه ما بازوهای بلند و خودکاری را دیدهایم که در خط تولید یک محصول(مثلاً خودرو) قطعات مختلف را حرکت داده، روی هم قرار میدهند ، متصل میکنند و جوش میدهند؛ این رباتها و هر آنچه که مرتبط با کنترل قطعات، ابزار و سیستمهای مکانیکی است، به علم مکاترونیک مربوط میشود.

 

مهندسی مکاترونیک تلفیق سه رشته مهندسی مکانیک، مهندسی الکترونیک و مهندسی کامپیوتر است. این رشته سعی بر آن دارد تا نگاهی یکپارچه به سیستم‌های تشکیل شده از اجزای مکانیکی- الکترونیکی- کنترلی و نرم‌افزار داشته باشد. هدف مکاترونیک ایجاد و استفاده از ارتباط داخلیِ میان‌رشته‌های مهندسی مرتبط با اتوماسیون و خودکارسازی است، تا یک نمایه از کنترلِ پیشرفته را در سیستم‌های ترکیبی به خدمت بگیرد و به سیستمهای سادهتر، ارزانتر، راحتتر و انعطافپذیرتر دست یابد.

کاربردهای این گرایش در زمینههای اتوماسیون، سروو مکانیک، حس‌گرها و سیستم‌های کنترلی، طراحی زیرسیستم‌ها از قبیل سیستم‌های ترمزگیری ضدقفل (مانند ترمز ABS در خودروها) ، مهندسی کامپیوتر، دستگاههای CNC، مهندسی اتومبیل (مانند استفاده از موتورهای کنترلشونده به وسیله جریان برق)، تهویه هوای اتوماتیک، فرمانهای الکتریکی- هیدرولیکی، بسیار زیاد است. در حقیقت به وسیله مکاترونیک میتوان سیستمهای مکانیکی را به صورت خودکار بهحرکت درآورد، آنها را کنترل نمود و برای حرکتشان برنامهریزیهای متنوعی انجام داد.


در زمینه محصولات صنعتى با مصارف خانگى، مى توان به ماشینهاى لباسشویى و یا خشککنهای جدید اشاره کرد که عملکرد آنها با استفاده از کنترل هوشمند به منظور مصرف بهینه انرژى، صرفهجویى در مصرف آب و همچنین افزایش کیفیت، بهبود فراوانى یافته است.

در محصولات صنعتى با کاربرد ادارى، مى توان به چاپگرها و اسکنرهاى لیزرى، دستگاه هاى کپى دیجیتال و یا دیسک درایوهاى جدید اشاره کرد که از جمله محصولات مکاترونیکى هستند.

در زمینه صنایع دفاعى مى توان به سیستمهاى هدایت موشک و یا سلاحهاى هوشمند اشاره کرد. همچنین از دیگر محصولات مکاترونیکى، دوربینهاى خودتنظیم، ماشینهاى ابزار کامپیوترى و رباتهاى صنعتى هستند که تأثیر فراوانى در کاهش هزینه و زمان تولید و بهبود کیفیت محصولات تولیدى گذاشتهاند.


یک مهندس مکاترونیک باید داراى تخصص هاى چندحوزهاى باشد، بدین معنا که تسلط به اصول اساسى مهندسى مکانیک، الکترونیک، کامپیوتر و کنترل، براى او ضرورى است چرا که باید قابلیت طراحى در حوزههاى مختلف و در نهایت تجمیع و یکپارچهسازى این حوزهها را داشته باشد. هم اکنون در تعداد قابل توجهى از دانشکدههاى مهندسى برق و مکانیک در دنیا، گرایش مکاترونیک در سطوح کارشناسى و بالاتر ایجاد شده است. هسته اصلى محتوى آموزشى مهندسى مکاترونیک، ترکیبى از دروس اساسى گرایشهاى سیستمهاى کنترل، الکترونیک، کامپیوتر و مهندسى مکانیک است.

تحصیل در زمینه رشته مکاترونیک مستلزم گذراندن دروس مختلفی از قبیل ریاضیات مهندسی پیشرفته، تئوری کنترل و کنترل دیجیتال، مدارات الکترونیکی، رباتیک، هوش مصنوعی، دینامیک و استاتیک، پردازش سیگنال، میکروکنترلرها، پردازش تصاویر و بینایی ماشین و انتقال دادهها میباشد. دانشگاههای مختلفی در سراسر دنیا به این رشته از مهندسی میپردازند و پیشرفتهای فراوانی همهروزه حاصل میشود.


رشته مکاترونیک از سال 1383 در دانشگاه‌های ایران تشکیل شده‌است. این رشته بهوسیله اساتید مکانیک، و در برخی دانشگاه‌ها توسط اساتید برق، و سایر دانشگاهها توسط اساتید کامپیوتر مدیریت می‌شوند. طبیعتا نوع نگاه به مواد درسی نیز با نگرش مدیر گروه‌های دانشگاه‌ها فرم می‌پذیرد اما در مجموع دروسی که دانشجویان گرایش مکاترونیک به طور معمول تعدادی از آنها را فرا میگیرند به شرح زیر است:

استاتیک، مقاومت مصالح، دینامیک، رباتیک، طراحی سیستمهای کنترلی، ارتعاشات کاربردی، پردازش در سیستمهای مکاترونیکی، هیدرولیک و پنوماتیک، اصول نصب و نگهداری، روشهای تولید و کارگاه، طراحی مکانیزمها، ماشینهای کنترل عددی، اندازهگیری سیستمهای کنترلی

دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات و دانشگاه آزاد قزوین اولین دانشگاه هاي ایران هستند که رشته مکاترونیک را دایر کرده اند.